Trẻ bị viêm tiểu phế quản có dấu hiệu nào và điều trị ra sao?

1 min ago Sức Khoẻ Làm Đẹp, Tin Y tế giáo dục 0 Views

Viêm tiểu phế quản là bệnh viêm cấp tính đường hô hấp dưới thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, đặc biệt trẻ dưới 6 tháng. Bệnh có thể diễn tiến nhanh, gây suy hô hấp nguy hiểm nếu không phát hiện và xử trí kịp thời, đúng cách.

Nhận diện sớm triệu chứng và xử trí phù hợp sẽ giúp hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng nặng ở trẻ nhỏ.

Dấu hiệu nhận biết viêm tiểu phế quản ở trẻ nhỏ

Dưới góc nhìn chuyên môn hô hấp nhi khoa, viêm tiểu phế quản thường khởi phát bằng các biểu hiện nhiễm khuẩn hô hấp trên rồi nhanh chóng lan xuống đường hô hấp dưới, vì vậy cha mẹ cần theo dõi sát các thay đổi bất thường trong nhịp thở và tình trạng toàn thân của trẻ.

Bệnh thường bắt đầu bằng ho, chảy mũi, có thể sốt nhẹ trong vài ngày đầu. Sau đó trẻ xuất hiện thở nhanh, thở ra kéo dài, khò khè và có dấu hiệu suy hô hấp. Co rút lồng ngực là biểu hiện thường gặp sớm, lồng ngực căng phồng do ứ khí, khi nặng có thể tím tái. Nghe phổi chủ yếu thấy ran rít, ran ngáy, ran ẩm nhỏ hạt xuất hiện với tỷ lệ thấp hơn.

Ho và khò khè là triệu chứng gặp ở hầu hết các trường hợp. Trẻ dễ kích thích, quấy khóc do tắc nghẽn đường thở dưới, kèm theo thở nhanh với tần suất cao. Co rút lồng ngực xuất hiện ở phần lớn bệnh nhi, phản ánh mức độ cản trở thông khí cần được theo dõi sát.

Trường hợp nặng cần nhập viện khi trẻ bú kém, li bì, có cơn ngừng thở, thở từ 70 lần/phút trở lên, thở rên, phập phồng cánh mũi, co rút lồng ngực rõ hoặc tím tái. Theo khuyến nghị từ các chuyên gia đào tạo tại Cao đẳng Y Sài Gòn việc nhận diện sớm các dấu hiệu suy hô hấp đóng vai trò quyết định trong bảo vệ an toàn tính mạng trẻ nhỏ.

Phân biệt viêm tiểu phế quản với các bệnh hô hấp khác

Trên thực tế lâm sàng, viêm tiểu phế quản rất dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh lý hô hấp ở trẻ nhỏ do cùng xuất hiện ho, khò khè, khó thở, vì vậy việc phân biệt chính xác giúp tránh điều trị sai hướng và hạn chế biến chứng.

Viêm tiểu phế quản và hen phế quản đều có biểu hiện khò khè, ho, khó thở. Tuy nhiên, viêm tiểu phế quản thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, khởi phát sau nhiễm virus hợp bào hô hấp và liên quan phản ứng miễn dịch – dị ứng. Khoảng một phần tư trường hợp sau này có thể tiến triển thành hen phế quản nên cần theo dõi lâu dài.

Cần phân biệt với viêm phế quản phổi và viêm phổi khi trẻ có hội chứng nhiễm khuẩn rõ như sốt cao, tăng bạch cầu trung tính, CRP tăng, nghe phổi có ran ẩm nhỏ hạt và hình ảnh tổn thương nhu mô phổi trên X-quang. Ho gà đặc trưng bởi ho cơn kéo dài, sau cơn ho trẻ tím tái nhưng ngoài cơn vẫn bình thường, nghe phổi không có ran. Mềm sụn thanh quản thường xuất hiện từ tháng thứ hai sau sinh với tiếng thở rít đặc trưng.

Virus hợp bào hô hấp là nguyên nhân hàng đầu gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ dưới hai tuổi. Khi trẻ có biểu hiện nghi ngờ viêm phổi hoặc viêm phế quản, phụ huynh nên đưa trẻ đi khám hoặc sử dụng kit xét nghiệm nhanh RSV để chẩn đoán sớm. Dưới góc nhìn của dược sĩ đào tạo tại Cao đẳng Dược Tp Hồ Chí Minh, việc xác định đúng nguyên nhân giúp định hướng điều trị phù hợp và tránh lạm dụng kháng sinh không cần thiết.

Điều trị và chăm sóc trẻ bị viêm tiểu phế quản

Viêm tiểu phế quản đa số có thể tự khỏi trong khoảng 3–7 ngày nếu được chăm sóc đúng cách, tuy nhiên vẫn có nguy cơ diễn tiến nặng, do đó điều trị cần tập trung vào hỗ trợ hô hấp và theo dõi sát triệu chứng.

Nguyên tắc điều trị chủ yếu là điều trị triệu chứng và đảm bảo thông thoáng đường thở. Cần thường xuyên hút dịch mũi họng, cho trẻ uống đủ nước để làm loãng đờm, bú mẹ nhiều hơn; nếu trẻ không bú được nên vắt sữa và cho uống từng thìa nhỏ. Sát khuẩn mũi họng bằng dung dịch nước muối 0,9% và dùng thuốc hạ sốt khi cần thiết theo chỉ định.

Trẻ thể nhẹ có thể điều trị tại nhà nhưng tuyệt đối không tự ý sử dụng kháng sinh. Thuốc ho, long đờm chỉ dùng khi có chỉ định chuyên môn. Cần đưa trẻ đến bệnh viện ngay khi có các dấu hiệu như sốt cao không hạ, bỏ bú, nôn trớ nhiều, thở nhanh, rút lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi hoặc tím tái. Sinh viên theo học tại Trường Cao đẳng Dược thành phố Hồ Chí Minh được đào tạo kỹ về nguyên tắc sử dụng thuốc an toàn trong các bệnh hô hấp cấp, nhấn mạnh vai trò theo dõi sát để phòng biến chứng.

Viêm tiểu phế quản là bệnh lý phổ biến nhưng tiềm ẩn nguy cơ suy hô hấp nếu chủ quan. Thí sinh mong muốn theo đuổi lĩnh vực y dược, đặc biệt chuyên sâu về bệnh lý hô hấp nhi khoa và chăm sóc điều trị bằng thuốc an toàn, nên lựa chọn Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn để được đào tạo bài bản, chuyên sâu về chuyên môn ngành, đáp ứng tốt yêu cầu thực hành lâm sàng và tư vấn sử dụng thuốc trong thực tế.

*LƯU Ý: Nội dung bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, phục vụ mục đích học tập của sinh viên Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn và không thay thế cho tư vấn y khoa!